Halit Ziya Uşaklıgil’e göre 

Mai ve Siyah, hem yazarının hem de memleketin bedbaht gençliğinin resmidir. Mai hülyalardan siyah felaketlere sürüklenen genç şair Ahmet Cemil, ideallerinden sürgün edilmiş bir gençliği temsil etmektedir. Ahmet Cemil’in hayal ve hüsranlarının arka planında İstanbul yayın dünyasını ve kuşak çatışmalarını

başarıyla sunan roman, bu yönüyle Servet-i Fünun’un edebî manifestosu sayılmaktadır.