Salâhattin Köseoğlu bir Osmanlı subayı olarak başladığı askerlik hayatını Balkan, Çanakkale savaşlarıyla, Kafkas-Doğu Cephesi kumandanlığıyla sürdürdü. Mütareke döneminde Anadolu’ya ilk geçenlerdendir. Merkezi Sivas’ta bulunan Üçüncü Kolordu’nun Kumandanlığına getirildi ve Kazım Karabekir’in On beşinci, Ali Fuat Cebesoy’un Yirminci Kolordusuyla birlikte Anadolu hareketinin dayandığı başlıca askerî birliklerden birini yönetti. Kolordusuyla birlikte Sivas Kongresi’nin güven içinde yapılmasını sağladı. 1920’de kolordusu lağvedilip Merkez Ordusu’na dönüştürülünce, Aralık 1920-Nisan 1923 arasında Birinci Meclis’in çalışmalarına Mersin milletvekili olarak katıldı. İkinci Grup’un kurucuları arasında yer aldı. Meclis’in üstünlüğü, başkumandanlık kanunu, seçim kanunu, temel hak ve özgürlükler ile İstiklal Mahkemeleri konusunda Birinci Meclis’te muhalefetin en önemli simalarından biri oldu. Nisan 1923’te kurulan İkinci Meclis’e katılmadı. Ahmet Demirel tarafından titizlikle hazırlanan Salâhattin Köseoğlu’nun anıları, Birinci Meclis’in en heyecanlı günlerinin ve İkinci Grup’un tarihinin en önemli kısımlarına ışık tutuyor. Bu anılar aynı zamanda İkinci Grup’un kuruluşu, kuruluş tarihi ve İkinci Grup’un bugüne kadar bilinmeyen tüzüğü gibi önemli tarihsel noktaların bilinir hale gelmesini de sağlıyor. “Kanaatime göre cumhuriyet hakiki manasıyla memlekette oturmamış, halkın kalbinde, dimağında yerleşmemiş, onun akideleriyle, adetleriyle intıbak ve ünsiyet edememiştir. İdare tahakküm devresinden feragat ve samimiyet devresine intikale kadar hadisatın neler göstereceğini kimseler bilemez. Her boş geçirilen gün, ömürler pahasıdır.” -Salâhattin Köseoğlu-   (Tanıtım BÜlteninden)

Salahattin Köseoğlu'nun Milli Mücadele Hatıraları

Birinci TBMM’deki İkinci Grup’u “gerici”, cumhuriyet ve bağımsızlık karşıtı bir ‘şer cephesi’ olarak damgalayan resmî tarihi sorgulayarak; bu Grup’un yapısal ve siyasî niteliklerini ve Cumhuriyet’in kuruluş devrindeki işlevini tahlil eden kapsamlı bir çalışma. Demirel, İkinci Grup’un kurumlaşma eğilimi gösteren otoriter yapıya muhalefet eden ve bu etkinliğiyle Cumhuriyet’in kurulmasına katkısı bulunan çok bileşenli bir oluşum olduğunu ortaya koyuyor. Sayfa Sayısı: 638 Baskı Yılı: 2007 Dili: Türkçe Yayınevi: İletişim Yayıncılık

Birinci Meclis'te Muhalefet

Ahmet Demirel, Tek Partinin İktidarı'nda 1923-1946 arasındaki tek parti döneminin tarihini seçimler ve milletvekilleri üzerinden ele alıyor. İsim isim, bölge bölge milletvekillerini inceliyor, seçim süreçlerini analiz ediyor, Cumhuriyeti kuran siyasi elitin portresini kapsamlı sorularla çiziyor: Cumhuriyetin ilk meclislerinde görev yapan milletvekilleri kimlerdi? Hangi sosyo-ekonomik kökenlerden geliyorlardı? Eğitim durumları neydi? Daha önceki meclislerde görev almışlar mıydı? Kaç kez seçildiler? Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran elit, bu elitin TBMM'yi oluşturma süreci ilk defa bu kadar ayrıntılı bir şekilde ele alınıyor. Milletvekillerinin demografik özellikleri, meslekleri, eğitim durumları, kaç kere seçildikleri, hangi meclislerde görev aldıkları tek tek gösteriliyor. Dönemin siyasi, kültürel dönüşümlerini ve ideolojik tercihlerini de seçim süreçleri ile paralel bir şekilde ele alan araştırma, bir yandan tek parti iktidarının kendisini nasıl konsolide ettiğini incelerken, bir yandan da rejimin kendini nasıl "koruduğunu" analiz ediyor. Siyasi elit tartışmalarına da katkı sunan Tek Partinin İktidarı, klasik niteliğini şimdiden hak eden kapsamlı bir başvuru kaynağı... Sayfa Sayısı: 493 Baskı Yılı: 2013 Dili: Türkçe Yayınevi: İletişim Yayıncılık

Tek Partinin İktidarı

Ahmet Demirel, İlk Meclisin Vekilleri'nde Mütareke dönemi Meclis-i Mebusan üyeleri ile Ankara'da yeni kurulan Meclis'in üyelerini ele alıyor. İmparatorluğun son meclisinde görev yapan üyelerin Millî Mücadele döneminde nasıl yer aldıklarını, bu isimlerin kimler olduğunu, kaynaklarda farklı şekillerde yer alan vekillerin toplumsal konum, meslek ve eğitim durumlarını inceliyor. İmparatorluktan ulus-devlete aktarılan siyasî mirası dönemin en öne çıkan erkinde, Meclis içinde araştırıyor. Türkiye'nin siyasî tarihinde seçimlerin ve vekillerin ortaya çıkışlarının izini sürerek, döneme damgasını vuran tartışmaların muhataplarına mümkün olabildiğince yakından bakıyor. "1923'ten başlayarak Halk Fırkası merkezden aday gösterme uygulamasına geçtiği ve iki dereceli seçimler sonucunda bu adaylar kolaylıkla seçilip TBMM'ye girdikleri için, merkezden aday göstermenin son derece kısıtlı olduğu 1920 seçiminde seçilip birinci meclise girmeyi başaranlar 1923 ve daha sonrasında ciddi biçimde tasfiyeye uğramışlardı." Ahmet Demirel bu araştırmasıyla, tasfiyeye uğrayan kuşağın, ulus-devlet sürecinde millî irade ile tecelli etmiş (ilk) seçimlerin siyasal hayata etkisini de inceliyor. Sayfa Sayısı: 272 Baskı Yılı: 2010 Dili: Türkçe Yayınevi: İletişim Yayıncılık

İlk Meclis'in Vekilleri - Milli Mücadele Döneminde Seçimler

Ahmet Demirel'in makalelerini bir araya getiren Tek Partinin Yükselişi, Milli Mücadele dönemi ve Cumhuriyet'in kuruluş yıllarındaki seçimlere ve bu seçimler sonucu oluşan Meclis'in yapısına odaklanıyor. Demirel, tek parti rejiminin yavaş yavaş kurulduğu bu süreçte, milletvekili adaylarının belirlenmesinden, Meclis'in oluşmasına kadar geçen zaman içerisinde neler yaşandığını çarpıcı ayrıntılarla okuyucuya sunuyor. Fikrî ve ideolojik tartışmalar kadar "milletin vekillerinin" seçilmesine ve Meclis'in oluşmasına yön veren pratiklere de dikkat çekiyor. Milletvekili profillerinden, muhalefetin taleplerine, Doğu ve Güneydoğu bölgelerinin Meclis'teki temsilinden Atatürk dönemindeki Kemalizm anlayışına kadar kapsamlı bir kuruluş dönemi tahlili yapıyor. Tek Partinin Yükselişi, Milli Mücadele'den çok partili siyasi hayata uzanan süreçte yaşananları, Meclis ve vekillere odaklanan kapsamlı bir araştırma, ayrıntılı istatistikler ve yetkin bir değerlendirmeyle inceliyor. Sayfa Sayısı: 372 Baskı Yılı: 2012 Dili: Türkçe Yayınevi: İletişim Yayıncılık